Ontvangt de EU haar buurdictator in Praag?

24 april 2009

Afgelopen vrijdag kreeg president Loekasjenko van Wit-Rusland een uitnodiging voor de EU Top in Praag. Door een dictator uit te nodigen speelt de EU een riskant en ongeloofwaardig geopolitiek spel. Minister van Buitenlandse Zaken Verhagen moet hier dan ook een stokje voor steken.

 

Loekasjenko heeft zich sinds zijn aantreden in 1995 ontpopt als de laatste dictator van Europa. Dieptepunt is de nog steeds niet opgehelderde verdwijning van vier oppositieleden in 1999 en 2000. Hoewel er kleine stapjes voorwaarts zijn gezet, is er geen sprake van duurzame verandering: prominente politieke gevangen werden vrijgelaten, maar de lijst met nieuwe politieke gevangenen groeit. De parlementsverkiezingen in oktober waren ondanks kleine verbeteringen een farce. Een dag voordat Loekasjenko de uitnodiging kreeg werden demonstranten die vrijlating van politieke gevangenen eisten in elkaar geslagen door de militia in Minsk.
 
Het is begrijpelijk dat de EU haar beleid van isoleren en sancties van de laatste jaren aan het heroverwegen is. Maar door de president van Wit-Rusland uit te nodigen voor de EU-top is een ongeloofwaardige en riskante koerswijziging ingezet. Ongeloofwaardig, omdat het is ingegeven door het geopolitieke machtsspel en niet door veranderingen in Wit-Rusland zelf. De EU heeft haar mond vol over democratie, maar als het er op aan komt dan gaat ze om de tafel met een dictator. Riskant, omdat het de grootste beloning is die de EU kan geven op dit moment. Dit gaat van totale isolatie (ook niet goed) naar het andere uiterste. De EU moet een wortel houden om hervormingen in Wit-Rusland te stimuleren. Nu lijkt alles koek en ei.
 
De krantenkoppen in de staatsmedia in Minsk zijn voorspelbaar: Vadertje Loekasjenko is dikke vrienden met de EU. Mooie foto van Loekasjenko die handen schudt met andere regeringsleiders erbij en de beeldvorming is compleet. De democratische oppositie in Wit-Rusland wordt hierdoor in de steek gelaten door de EU. Het zou EU voorzitter Tsjechië (het land van Havel en Charta77) sieren om op zijn minst ook de oppositieleiders uit te nodigen. De principiële eis van Nederland ten aanzien van het uitleveren van Mladic in relatie tot het al dan niet starten van EU onderhandelingen met Servië en het wegblijven op de antiracisme top, worden op deze manier ongeloofwaardig.
 
Arjen Berkvens
Directeur Alfred Mozer Stichting, PvdA

print artikel | mail artikel