PvdA Energie Seminar

Door Sanne Griffioen, stagiair AMS

 

De middag begon met een welkomstwoord van Arjen Berkvens, directeur van de Alfred Mozer Stichting. Het seminar bestond uit twee delen. Eerst werd het onderwerp pijpleidingen, internationale betrekkingen en regionale stabiliteit behandeld. Na een korte pauze werd duidelijkheid gegeven over het thema energiezekerheid: moet de markt dit reguleren of is het een staatsaangelegenheid? Namens de Tweede Kamer fractie waren Martijn van Dam en Diederik Samson aanwezig. Vanuit de delegatie in het Europees Parlement waren Jan Marinus Wiersma en Dorette Corbey vertegenwoordigd.

 

Pijpleidingen
Coby van der Linde (Clingendael en Universiteit van Groningen) introduceerde het eerste thema van de middag. De aandacht ging vooral uit naar landen buiten de Europese Unie(EU), voornamelijk de producenten en leveranciers van olie en gas. Meer dan de helft van al het olie en gas dat naar Europa wordt verhandeld komt uit Rusland en de Golf staten. Het is dus belangrijk om deze contacten warm te houden.

 

Nabucco project
De Nabucco pijpleiding moet ervoor zorgen dat gas van de Kaspische Zee naar de Europese Unie wordt getransporteerd waarbij Russisch grondgebied wordt omzeild. Van der Linde concludeerde dat het project, in verhouding tot het huidige systeem, waarschijnlijk veel duurder zal uitvallen dan gepland. Ook zijn er risico’s aan verbonden die de politieke verhoudingen drastisch kunnen veranderen.

 

Toekomst
Fossiele brandstoffen domineren de Europese markt. Er moet geïnvesteerd worden in duurzame projecten en gezocht worden naar alternatieve energiebronnen. Het probleem is dat het energiebeleid van de EU zich tot nu toe voornamelijk richt op het bevorderen van duurzaamheid en marktwerking, terwijl leveringszekerheid en het ontwikkelen van een externe energie agenda achterblijven, aldus van der Linde.

 

Het is essentieel dat de samenwerking tussen de EU en bijvoorbeeld Oekraïne wordt verdiept. De wens van landen als Oekraïne om lid te worden van het energy charter gecombineerd met het effect van de financiële crisis kan gebruikt worden om eisen te stellen en corruptie uit te bannen. Met de gascrisis in het begin van het nieuwe jaar werd al duidelijk dat er goede afspraken nodig zijn om de energievoorziening in het oosten van Europa te kunnen garanderen. PvdA’er van Dam was benieuwd of er mogelijkheden zijn met betrekking tot Iran en de energiemarkt van Europa. Van der Linde stelde vast dat er diverse mogelijkheden zijn maar dat er nog veel ontwikkeling noodzakelijk is. Ook de grensconflicten, exportroutes en de relatie tussen de VS en Iran zorgen voor veel onzekerheid in dit gebied. Europa moet daarom erg voorzichtig zijn.

 

Energiezekerheid
Het tweede deel van het seminar stond onder leiding van Jacques de Jong(Clingendael). Hij gaf een overzicht van de energiemarkt vanaf de jaren zestig in Nederland en Europa. Drie onderdelen zijn op de energiemarkt essentieel: voorzieningszekerheid, milieu en markteconomie. Er bestaat altijd een spanning tussen de politiek en het beleid. In Europa zijn op alle drie de terreinen vorderingen gemaakt ten opzichte van de jaren tachtig. Op het gebied van markteconomie is Europa het verst gevorderd.

 

Richtlijnen
In 2003 werd er een tweede richtlijn ten aanzien van gas en elektriciteit geïmplementeerd. De markt kwam open te liggen, staten kregen de vrije keus om te nationaliseren of te privatiseren. Hierdoor ontstonden er grote verschillen tussen de lidstaten. Dit wordt momenteel veranderd door middel van een derde richtlijn. De markten moeten weer dichter bij elkaar komen te liggen om een Europese energiemarkt mogelijk te maken. De Jong is echter niet overtuigd dat dit nieuwe pakket de problemen op de energiemarkt gaat oplossen. In het voorstel zitten namelijk nog enkele grote fouten. Deze kunnen in zijn ogen pas bij een vierde pakket worden opgelost. Een van de problemen is dat de EU nog steeds weinig macht heeft op het gebied van energie, hierdoor worden de echte problemen niet opgelost.

 

Nederlands beleid
Momenteel wordt gesproken over een mogelijke fusie tussen Essent en Nuon. De Jong is hier fel op tegen. Hij voorziet dat dit in de toekomst grote problemen op gaat leveren. Er is namelijk geen grote schaarste aan energie maar aan tijd. Er moeten belangrijke keuzes worden gemaakt over de lange termijn projecten. De projecten zullen pas over tien jaar het gewenste effect opleveren. Het is daarom belangrijk om goed te wikken en te wegen wat te doen met de Nederlandse en de Europese energiemarkt op dit moment en met het oog op de toekomst.